Bir onceki yaziyi yazdigim tarihe bakiyorum. 6 Mart.
Bugunku tarihe bakiyorum. 21 Nisan.

• Telefon baglandi mi? Hayir.
• Herhangi bir haber geldi mi? Hayir.
• Turk Telekom telefonlara cevap veriyor mu? Hayir.
• Allah Turk Telekomun bin belasini versin mi? Versin.

Daha ne diyeyim ki? Amin demek kaldi geriye.

Onume cikan ilk firsatta bu berbat ve yasanmaz Istanbul’dan gitmezsem ne olayim. Rezil memleket. Su anda herhangi bi devlet adami bulsam pis dalabilirim.

Aslında iğneleyici mesajlar içeren bir şeyler yazmayı planlamıştım ama vazgeçtim. Doğrudan söylemek istiyorum.

Ey Türk Telekom; senden de, çalışanlarından da nefret ediyorum.

Yıl 2008. Telefon bağlatmak üzere başvurulan Türk Telekom, 1,5 ay sonrasına gün vermiş bulunuyor. Kendilerini kutluyor ve en yakın zamanda helak olmalarını diliyorum. Telekomünikasyonun nasıl bir iş olduğundan az çok anlamasak, gerçekten büyük şirket olduğuna inanacağız. Yazık ki ne yazık.

Not : Çok daha ağır şeyler yazmak da istiyorum ama Türk Telekom Hazretleri’nin wordpress’i zaten engellemiş olduğunu, yazsam da ulaşması gereken kesime ulaşamayacağını bildiğim için zahmet etmiyorum.

Not 2 : Türk Telekom senden nefret ediyorum!!

Not 3 : Not 2′yi zaten söylemişim. Sözümü geri almıyorum.

Pek takip eden olduğunu düşünmesem de Rss Feed olayını Feedburner’a aktardım. Es kaza blogumu takip listesine eklemiş olanlar var ise bundan böyle yayınları, sağdaki Rss simgesi ya da aşağıdaki besleme adresi üzerinden ulaşabilecekleri içerik beslemesinden almaları rica olunur.

http://feeds.feedburner.com/tarikzengin

Biomedical Signal Analysis dersinde Timur Düzenli ve Salih Aslan ile beraber yaptığımız bir proje bu. EKG verileri üzerinden QRS Complex kısımlarının tespitinden bahsedeceğim. Öncelikle nedir ve neden önemlidir buna değinelim.

Çoğumuzun bildiği üzere EKG (ECG - Electrocardiogram) kalp aktivitelerinin elektriksel olarak kaydıdır. Electrocardiograph ile ölçülerek kaydedilir.

EKG analiz edilerek kalp hakkında oldukça detaylı bilgiler elde edilebilir. Tıp okumadığım için çok detaylı bilemem tabii ki. Fakat EKG sinyalinin birazdan bahsedeceğim kısımlarının zamanlaması hastalıklar hakkında oldukça yararlı bilgiler sağlamaktadır.

Tipik bir EKG sinyali aşağıdaki şekilde gösterilebilir.

Burada görüleceği gibi EKG sinyali belirli tipik kısımlar içerir. Bunlar P,Q,R,S ve T kısımlarıdır. Hepsi kalp hakkında önemli bilgiler taşır. Bu yazıda, sinyalde QRS Comlex’in yerinin bulunmasından bahsedeceğim. Bu bilgi önemlidir çünkü QRS Complex’in kaç milisaniye sürdüğü çıplak gözle anlaşılamaz.

Konuya girmeden önce şundan da bahsetmek isterim. Doktorların, ellerine gelen EKG kaydına bakarak karar vermesinde bahsedeceğim konu oldukça önem taşır. EKG sinyalleri elektriksel olarak zayıf sinyaller olduğu için kaydedilmesi ve çevre gürültülerden arındırılması işi oldukça zahmetlidir. Demek istediğim, ham bir EKG kaydından hiç bir doktor hiç bir teşhis koyamaz. O şeritteki net ve anlaşılır EKG’nin nasıl o hale geldiğini ele alacağız. Fakat tüm aşamaları koca bir kitap yapan bu analizin sadece küçük bir kısmı bu yazıca mevcut.

Analiz için kullanacağım önceden kaydedilmiş EKG verileri elimde mevcut. 4000 örnekten oluşan veriyi şuradan alabilirsiniz.

Analize başlayalım,

close all
clear all
clc

%% Degisken ve Sabitlerin Tanimlanmasi
fs=200; % sample rate

%% Sinyalin Matlab Ortamina Alinmasi
hamsinyal=load('ECG3');
plot(hamsinyal);
title('Ham Sinyal');
figure

Görüldüğü gibi sinyal oldukça fazla gürültü içeriyor. Hem yüksek frekanslı hem de şebekeden kaynaklanan ek bileşenler sinyale karışmış durumda. Öncelikle sinyali DC sıfır seviyesine çekelim

%% DC Bilesenlerin Atilmasi
dcsizsinyal=(hamsinyal-mean(hamsinyal));
plot(dcsizsinyal);
title('DC Bilesenleri Atilan Sinyal');
figure

Şimdi de sinyalden yüksek frekanslı gürültüleri temizleyelim. Bunun için bir alçak geçiren (low pass) filtre tasarlayıp sinyali bu filtreden geçirmemiz gerekli. Filtre tipi olarak 10 point avarage filtre kullanalım.

%% Filtre
% 10 point avarage filter
B=(1/10)*ones(1,10);
A=1;
freqz(B,A);
title('10 Point Moving Avarage Filtre');
figure
avaragefiltrelisinyal=filter(B,A,dcsizsinyal);
plot(avaragefiltrelisinyal)
title('Moving Avarage (Low Pass) Filtreden Gecmis Sinyal');
figure

Yüksek frekanslı gürültülerin azaldığını görebiliriz. Fakat hala kusursuz değil. Şimdi de düşük frekanslı gürültüleri yok etmek için bir yüksek geçiren (high pass) filtre tasarlayıp sinyali bu filtreden geçirelim. Bunun için de Derivative Based filtre oluşturacağız.

%% Derivative Based Filter
B=(1/1.0025)*[1 -1];% 1.0025 normalizasyon degeri
A=[1 -0.995];
freqz(B,A);
title(’Derivative Based Filter’);
figure
derivativefiltrelisinyal=filter(B,A,avaragefiltrelisinyal);
plot(derivativefiltrelisinyal)
title(’Derivative Based (High Pass) Filtreden Gecmis Sinyal’);
figure

Sinyalden atmamız gereken bir de 60Hz’lik şebeke gürültüsü var. Kayıt esnasında cihazın şehir şebekesinden kaptığı gütültü de sinyalle beraber kaydedilmiş durumda. Zaten bakıldığında çıplak gözle de görülebiliyor. Bu arada kullandığımız örnek yabancı bir kaynaktan olduğu için şebeke gürültüsü 60Hz. Bizim şebekemiz 50Hz. Onu da hatırlatayım.

60Hz’lik gürültüyü atmak için bir filtre tasarlanacak ve önceki filtreden çıkan sinyal bu filtreden geçirilecek. Önemli bir sorun da, şebekeden kapılan gürültünün yalnızca 60Hz değil aynı zamanda bunun harmonikleri olarak ortaya çıkması. Bu yüzden yalnızca 60Hz’i bastıran bir filtre işimiz görmeyecek. Bunun için 60Hz ve tüm harmoniklerini bastırmamızı sağlayacak bir Comb filtre tasarlamamız gerekir. Aşağıda yazdığım filtre katsayılarının nasıl bulunduğuna değinmeyeceğim, zira çok uzun mesele Zaten ben de hazır kullandım. Bulmaya çalışmak apayrı bir mesele.

%% Comb Filter
% 60Hz sebeke gurultusunu ve harmoniklerini bastiran filtre
B=conv([1 1],[0.6310 -0.2149 0.1512 -0.1288 0.1227 -0.1288 0.1512 -0.2149 0.6310]);
A=1;
freqz(B,A);
title(’Comb Filter’);
figure
comb=filter(B,A,derivativefiltrelisinyal);
plot(comb)
title(’Comb (60Hz ve Harmoniklerini Bastiran) Filtreden Gecmis Sinyal’);

Çok kusursuz olmasa da sinyal işlenebilecek hale geldi. Şimdi ise fark alarak sinyaldeki en keskin tepeleri bulalım. Bunlar bize R noktalarını verecek. Ardından da bu R noktasının sağında ve solunda en düşük seviyedeki noktaları bulalım. Bunlar da Q ve S noktalarını verecek.

%% Differentiator
differentiatorcikisi=diff(comb);

%% Squaring Operation
kare=differentiatorcikisi.*differentiatorcikisi;

%% Moving Window Integrator
window=ones(1,30); % N=30 moving window
integral= medfilt1(filter(window,1,kare),10);
delay = ceil(length(window)/2);
integral = integral(delay:length(integral));

%% QRS Arama
max_h = max(integral);
thresh = 0.2;
poss_reg = integral>(thresh*max_h);

sol = find(diff([0 poss_reg'])==1);
sag = find(diff([poss_reg' 0])==-1);

 for i=1:length(sol)
    [maxdeger(i) maxloc(i)] = max( comb(sol(i):sag(i)) );
    maxloc(i) = maxloc(i)-1+sol(i); % offset ekle
    [mindeger(i) minloc(i)] = min( comb(sol(i):sag(i)) );
    %mindeger Q noktasini verir
    minloc(i) = minloc(i)-1+sol(i); % offset ekle
    % Q noktasi icin offset
 end

% minpozisyon=ones(1,4000)*-max(comb);
% minpozisyon(1,minloc)=max(comb);
maxpozisyon=ones(1,4000)*(-max(comb));
maxpozisyon(1,maxloc)=max(comb);
% maxpozisyon(1,sol)=max(comb);
% maxpozisyon(1,sag)=max(comb);
% maxpozisyon(1,minloc)=max(comb);

figure
% plot(comb(1:(length(comb)/4)),’b-’)
plot(comb)
title(’R noktalari belirlenmis sinyal’);
hold on
% plot(minloc,mindeger,’r–’)
plot(maxloc,maxdeger,’g-’)

figure
plot(comb)
title(’R noktalari isaretlenmi� sinyal’);
hold on
%plot(minpozisyon,’r') % Q baslangici
plot(maxpozisyon,’r')
legend(’Comb Filtreden Gecen Sinyal’,'R’);

Görüldüğü gibi QRS Complex’in yeri artık tam olarak bilinebiliyor. İstenen ölçümler buradan çıkarılabilir.

Bu arada sondan üçüncü Complex’de bir hata var. Algoritma burada hatalı sonuç veriyor. Gürültülerin kusursuz bir şekilde atılamamasından kaynaklanan bir hata söz konusu. P noktası olması gerekenden daha büyük olduğu için R olarak algılanmış ve bir hataya sebebiyet vermiş. Fakat sinyalin geri kalanı istediğimiz veriyi elde etmemiz için yeterli veriyi sağlıyor.

Şimdi elde ettiğimiz verilerden bazı sonuçlara ulaşmaya çalışalım. Girilen veride kaç adet beat (vuruş) bulunduğunu tespit edelim. R noktalarını tespit ettiğimize göre ve R noktası kadar vuruş bulunduğunu bildiğime göre kolaylıkla sonuca ulaşabiliriz.

%% Beat Sayisi
beat=length(maxloc)
heartrate=beat/(length(hamsinyal)/fs)

Cevap olarak şu sonuçları elde ediyoruz.

beat =

25
heartrate =

1.2500

Analiz sırasında P noktalarından birisi de R olarak algılanmıştı. Aslında beat sayısı 24 olmalıydı.

Şimdi de RR aralığının ortalamasını bulalım.

%% RR Araligi Ortalamasi
ortalama=0;
for i=1:beat-1
    ortalama=ortalama+(maxloc(i+1)-maxloc(i)-1)/fs;
    u(i)=(maxloc(i+1)-maxloc(i)-1)/fs;
end
ortalama=1000*ortalama/beat
% ms cinsinden bulmak icin 1000 ile carpildi.

Sonuç olarak elde edilen çıktı,

ortalama =

745.8000

%% Standart Sapma
variance=var(u)*1000 %ms cinsinden

variance = 22.4692

QRS genişliklerinin tespiti için ise zaten bulmuş olduğumuz noktaların farkları alınabilir.

% QRS Genisligi
for i=1:beat
    qrs(i)=sag(i)-minloc(i)
end

Çıktısında da QRS genişliklerinin birbirine yakın değerde olduğu gözlenebilir.

Görüldüğü gibi hastalık teşhisi için canla başla çalışanlar yalnızca doktorlar değil Bizleri de unutmayın.

Alacağınız olsun. Nazar mı deydirdiniz naptınız? Şu yazımda bahsettiğim objelere bi’şeyler olmaya başladı.

Önce saatin pili bitti. Duvar da arka taraftaki banyodan nem kaptı. Kare desenlerden biri kendini duvardan aşağı attı. Allah’tan lambaya bi’şey olmadı. Maşallah diyeyim ben de

Sadece bunlar olsa neyse. Dün gece yarısı da elektrik sobası ortalığı yıkarak yere yığıldı. Uykumdan uyandım sesine. Artık çalışmıyor o da. Balkon kapısının tutacak yeri de elimde kaldı geçen gün.

Burdan rica ediyorum, yalvarıyorum. Her kim kötü kötü bakıyorsa çeksin gözlerini. Başka taraflara baksın. Yoksa fena olacak. Bakın ne güzel tatlı dille uyardım. Beni zor kullanmak zorunda bırakmasın o kimse. Anlaşıldı sanırım.

Source Mage GNU/Linux

Source Mage GNU/Linux; source tabanlı bir Linux dağıtımıdır. Bir paket kurulacağı zaman otomatik olarak kaynak kodları internetten indirilir, derlenir ve sisteme yüklenir.

Tarihçe

Source Mage; Sorcerer GNU/Linux ailesine mensuptur. 2001′de Kyle Sallee, Sorcerer GNU/Linux adındaki GPL lisanslı Linux dağıtımını duyurdu. Bazı geliştiriciler Kyle’ın dağıtıma olan yaklaşımından rahatsız oldular ve projeden ayrılarak Lunar Linux adında yeni bir proje başlattılar. Bunun üzerine Kyle Sallee, Sorcerer GNU/Linux’un netten yayınını kaldırdı. Sorcerer geliştiricileri proje kodlarının bir kısmını alarak geliştirmeye aynı isimle devam ettiler. Fakat Kyle Sallee’nin, isim konusunda ısrarcı olmasıyla projenin adı Source Mage GNU/Linux olarak değiştirildi. 2002′den bu yana geliştirilmeye devam etmektedir.

Taşınabilirlik

SourceMage GNU/Linux an itibariyle x86, AMD64, PowerPC, and UltraSparc mimarilerinde çalışabilmektedir.

Tüm Source Mage kodları minimal bir sistem oluşturmak amacıyla oluşturulmuştur. Örneğin paket sistemi sorcery; Bash ve GNU-tabanlı POSIX araçları ile yazılmıştır. C++ compiler (g++) ile derleme yapmak için GCC gerekmez. Perl yerine GNU araçları olan sed ve awk kullanılmıştır. Tüm bu özellikler Source Mage’i küçük boyutlu yüklemeler için elverişli kılmaktadır.

Sorcery

Source Mage, paket yöneticisi olarak Sorcery kullanmaktadır. Bu paket sisteminde her bir paket spell olarak adlandırılmaktadır. Bir paketi yüklemek için ilgili spell cast edilmelidir. Bir spelli cast etmek aşağıdaki aşamaları gerçekleştirir:

• Kaynak kodu indirilir (Eğer önceden indirilmemişse),
• Bağımlılıklar kontrol edilir,
• Bağımlılıklar derlenir (Eğer varsa),
• Program derlenir,
• Program yüklenir.

Sistemde erişilebilir spelllerin bütününe grimoire denir. Yüklü bir pakedi kaldırmak için ise pakede ait spell dispel edilir.

Kurulum

Karşılama Ekranı

Source Mage GNU/Linux CDmizi bilgisayarımıza taktıktan sonra BIOS’dan açılış sırasını CD’ye getirerek işlemimize başlıyoruz. Karşımıza ilk olarak Source Mage karşılama sayfası çıkacak. Öntanımlı ayarlarla devam etmek için yalnızca “Enter”a basmak yeterli. Eğer boot esnasında takılma gibi problemler yaşanıyorsa bir sonraki denemede açılış parametreleri değiştirilerek de denenebilir. Bunun için Boot: satırına “install” yazarak devam edebiliriz.

Initrd Menu

Boot esnasında Source Mage bize hardware modulleri ile ilgili izlenecek yolu soracak. Burada; “M” le manuel olarak modul yükleyebilir, “S” ile bir kabuk açabilir, “H” ile hotplug donanım algılamasını devre dışı bırakabilir, “R” ile önceden kurulu bir disk bölümü seçilip kurtarma işlemi yapılabilir ya da kuruluma geçmek için “D” ile devam edilebilir.

Source Mage Installer

Kurulumun ana hatlarını görebileceğimiz ve kurulum boyunca bizi yönlendirecek olan Source Mage Installer.

Pre Installation Settings

Kurulum sırasında yardımcı olacak bazı ayarlar bu menüden yapılabilir. İsteğe bağlı bir seçenektir fakat ayarların yapılması yararımıza olacaktır. Kullanılacak font , klavye düzeni , dil ve metin editörü buradan seçilebilir.

Disk Structure

Kurulum için disk yapılandırmasının yapılacağı bölüm. Disk bölümleme ve biçimlendirme oldukça kolay.

Öncelikle Partition Disks seçeneğini seçerek diski bölümlemeye başlayalım.

Bölümlendirilecek diski seçerek işleme devam edelim.

Bölümlendirme için kullanılacak programı seçmekte sıra. Burada cfdisk i seçmek işimizi bir nebze olsun kolaylaştıracaktır.

Ardından disk bölümlemesini isteğimize göre yapıyoruz. En basit şekilde bir Linux bölümü ve bir Linux Swap bölümü ayarlamak yeterli olacaktır. Boyut konusunda özgürsünüz. Fakat native bölümü çok küçük tutmak ileride yer sıkıntısı yaşamamıza, swap bölümünü küçük tutmamız da hafıza gereksinimi büyük bazı programlarda yavaşlamaya sebebiyet verecektir.

Bölümlendirmeden sonra sıra geldi biçimlendirme işlemine.

Linux’un kurulacağı native bölümü seçiyoruz.

Bu bölümün dosya sistemini de listeden seçiyoruz. ext3 , reiserfs ya da xfs olabilir. Seçim size kalmış.

Son uyarı disk üzerinde yeni bir dosya sistemi oluşturulacak. “Bu yola baş koyduk” diyerek devam ediyoruz.

Sıra swap bölümünü oluşturmaya geldi. Swap için ayırdığımız bölümü seçiyoruz.

Dosya sistemi olarak swap seçerek devam ediyoruz.

Ve disk yapılandırmasını tamamladık. Done ile işlemi sonlandırıyoruz.

Start Installation

Bu bölümde kuruluma başlamak için gerekli bazı ayarlar Source Mage tarafından otomatik olarak yapılacak.

Select Timezone

Zaman dilimi ayarlarını yapıyoruz.

Listede Europe altından Istanbul u seçiyoruz.

Architecture Optimizations

Şimdi geldik can alıcı noktalardan birine. Source tabanlı bir dağıtımın can damarlarından biri Optimizasyonlar.

Distcc ile ilgili ayarı geçiyoruz. Tabi uygun linux network altyapımız yoksa.

Sistemimizin işlemci mimarisini seçiyoruz.

Optimization Menu’den isteğimize bağlı olarak seçim yapabiliriz. Dikkat etmemiz gereken bir optimizasyonun diğeri ile çakışmıyor olması.

Kaynak koddan derleme sırasında hayati önem taşıyan derleyici optimizasyonlarını buradan yapabiliriz.

Derleyici optimizasyonları için internette biraz araştırma yapıp işlemcimize uygun CFLAGS değerlerini ediniyoruz. Örneğin bu incelemede Pentium4 3.2Ghz Prescott bir işlemci kullanıldı. Buna göre CFLAGS değerleri şu şekilde.

Tabii ki farklı ayarlar yapmak da mümkün.

Linux Çekirdeği

Sıra geldi çekirdeğimizi derlemeye.

Source Mage bize bu aşamada iki seçenek sunuyor. Bunlardan ilki kurulum CDsi ile gelen ve derlenmiş şekilde bulunan kerneli kurulacak sisteme kopyalama, diğeri ise kernel kaynak kodlarından derleme. Sonuçta source tabanlı bir dağıtım kurduğumuza göre derlenmiş kerneli kullanmamız biraz saçma olacaktır. Bu yüzden Compile seçeneğini seçip devam ediyoruz.

Derleyeceğimiz kernel için ayarların yapılmasında sıra. Bunun için yine iki seçeneğimiz var. İster kernelin varsayılan config dosyasını düzenleyebilir istersek de CD ile gelen kernelin config dosyasını kullanarak kernelimiz derleyebiliriz. Bu config dosyasında birçok özellik module olarak tanımlı geldiği için donanım tanıma konusunda sorun olmayacaktır. Makinemizin donanımı ve hangi modüllerle çalıştığı konusunda pek bilgimiz yoksa ISO seçeneğini seçmek daha akılcı olacaktır. Eğer donanımıma uygun, daha önceden düzenlediğimiz bir çekirdek yapılandırma dosyamız varsa bunu da kullanabiliriz.

Kernel kaynak kodları açılıyor ve gerekli yamalar otomatik olarak yapılıyor.

Kernel ayarlarını varsayılan kernel config dosyasından yapıyorsak istediğimiz özellikleri ekleyip istemediklerimizi çıkararak kernelimizi oluşturuyoruz. CDdeki config dosyasını kullanıyor isek yalnızca işlemci tipi ve symetric multi processing ayarlarını kontrol etmemiz yeterli olacaktır.

Ve kernelimiz derleniyor…

Kayıt Tutucu

Sistemimizde kullanacağımız kayıt tutucu uygulamasını bu menüden seçiyoruz.

Ben syslog-ng seçtim. Seçim sizin.

Bootloader Ayarları

Sistemimiz için bir Önyükleyici seçip harddiskin açılış kısmına yüklüyoruz.

Bootloader olarak grub ya da lilo’dan birini seçmekte yine özgürüz.

Eğer aykırı bir durum söz konusu değilse bootloader’ı MBR’a yüklüyoruz.

Seçtiğimiz bootloader için yapılandırma dosyasını düzenliyoruz.

Ağ ve Internet Ayarları

Ağ ve internet ayarlarımızı bu bölümden yapıyoruz.

Makinemiz için bir hostname seçiyoruz.

Ağ tipimizi seçiyoruz.

Ağımızda IP ataması yapan bir DHCP server varsa dhcpcd yi aktif ediyoruz.

Bir ağ aygıtı ekliyoruz.

Domain Name sorgulaması için bir DNS sunucusu ayarlıyoruz.

1′i seçip Select butonuna basıyoruz.

Kullandığımız DNS server’ı giriyoruz.

Birden fazla girmek istiyorsak 2 ve 3 seçeneklerine de girebiliriz. Yoksa Save ile kaydedip devam ediyoruz.

Ve bağlantımızı aktif hale getiriyoruz.

Diğer Ayarlar

Sistemle ilgili diğer ayarları bu bölümden yapıyoruz.

/dev altındaki aygıtlar için hangi sistemi kullanacağımızı ayarlıyoruz. Aygıtları dinamik olarak oluşturduğu için son zamanlarda tüm dağıtımlarda standart olarak gelen udev’i seçiyoruz.

Optional Spells

Sistemimizde bulunması gerekli bazı ek paketleri “Optional Spells” menüsünden seçiyoruz.

Install Source Mage GNU/Linux

Dağıtımımız yaptığımız ayarlara göre diskimize kuruluyor.

Kurulum tamamlandı. Root şifresini oluşturuyoruz.

Kullanıcı ve Şifre İşlemleri

Normal kullanım için bir kullanıcı oluşturmayı da unutmuyoruz.

Kullanıcı bilgileri

Kullanıcının dahil olacağı grupları seçiyoruz.

Son İşlemler

Kurulum tamamlandı.

Reboot

Mekinemizi yeniden başlattığımızda kurup ayarlarını yaptığımız GRUB karşılıyor bizi.

Ve işte Souce Mage GNU/Linux karşımızda.

İlk Ayarlar

Öncelikle paket yöndeticimiz olan Sorcery’yi update ediyoruz.

Paket veritabanımız güncellendikten sonra sitemde kurulu bulunan paketleri de update ediyoruz.

Sorcery Ayarları

Paket yöneticimizin ayarlarında sıra. Sorcery komutunu veriyoruz.

Options menüsünden Paket sistemimizin ayarlarını yapıyoruz.

Kararlı , Test ya da Geliştirme ağaçlarından hangisini kullanağımızı burada seçebiliriz.

Spell menüsünden sisteme kurulmasını istediğimiz paketleri seçiyoruz ve bu paketleri sisteme kurmak için

sorcery update

komutunu veriyoruz.

Sorcery, kurulacak paketlerle ilgili ek özellikleri bizden isteyecek. Bunlara y ya da n şeklinde cevap vererek devam ediyoruz.

Tüm ayarlamalar yapıldıktan sonra kurulacak paketlerin listesi ekranda. y ile devam ediyor ve tüm paketleri kuruyoruz.

Xorg Kurulumu ve Ayarları

Sistemimize X grafik ortamını kurmak için Sorcery’nin dahili komutlarından biri olan cast komutunu kullanıyoruz.

cast xorg

komutu ile xorg’u sistemimize kuruyoruz. /etc/X11/xorg.conf dosyasında gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra X hazır.

startx

komutu ile çalıştırabiliriz.

Bundan sonrasında geriye kalan kendimize bir masaüstü yöneticisi seçerek kurmak. Örneğin xfce

cast xfce

Kolay gelsin.

Script; parametre olarak verilen dosyanın karakter kodlamasını UTF8 ile ISO-8859-9 arasında değiştirmeyi sağlar. Bir ara film altyazıları ile yaşadığım sorunlar yüzünden yazmıştım. Artık pek de ihtiyaç duymuyorum Birilerinin işine yararsa ne mutlu.

#!/bin/bash# ADI="Karakter"
# TAM ADI="Karakter Kodlaması Dönüştürme Betiği"
# YAZAN="Aydın Tarık ZENGİN"
# LİSANS="GPL"
#
#Değişkenleri tanımla
IN_CHAR=”UTF-8″
OUT_CHAR=”ISO_8859-9″
FILE=$1
#Fonksiyonları tanımla
#ISO dan Unikoda dönüştürecek fonksiyon
function I2U() {
iconv -f $OUT_CHAR -t $IN_CHAR $1 -o $1-utf
echo “$1 ($OUT_CHAR) dosyası $1-utf ($IN_CHAR) olarak kaydedildi”
}
#
# Unikoddan ISOya dönüştürecek fonksiyon
function U2I() {
iconv -t $OUT_CHAR -f $IN_CHAR $1 -o $1-iso
echo “$1 ($IN_CHAR) dosyası $1-iso ($OUT_CHAR) olarak kaydedildi”
}
#
#Girilen parametre dizin ise kabul etmeyecek. dosya ise devam edecek
if ( test -d “$FILE” ) then
echo  “Bu betik dizinler üstünde işlem yapamaz. Parametre olarak bir dosya verin”
exit
elif ( test -f “$FILE” ) then
echo  “Bu bir dosya. Herşey yolunda”
fi
#ekranı temizle, menü oluştur
clear
#
echo “Dönüştürmek isteğiniz karakter kodlamasının numarasını girin :”
echo “——————————————–”
echo “1 : $OUT_CHAR’den $IN_CHAR’e”
echo “2 : $IN_CHAR’den $OUT_CHAR’e”
#girilen seçeneği secenek değişkenine ata
read secenek
#case ile secenek değişkeninin değerine göre işlemi gerçekleştirecek fonksiyon çağrılır.
case $secenek in
1)I2U $FILE
;;
2)U2I $FILE
;;
*)
echo “Geçerli bir seçenek girin”;;
esac
exit

Çalışması hakkında da aşağıdaki komut dizisi yeterli açıklamayı sağlayacaktır;

smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ echo “ışçöğü” > dosya1
smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ file dosya1
dosya1: UTF-8 Unicode text
smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ ./convert.sh dosya1
Bu bir dosya. Herşey yolunda
Dönüştürmek isteğiniz karakter kodlamasının numarasını girin :
——————————————–
1 : ISO_8859-9′den UTF-8′e
2 : UTF-8′den ISO_8859-9′e
2
dosya1 (UTF-  dosyası dosya1-iso (ISO_8859-9) olarak kaydedildi
smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ file dosya1-iso
dosya1-iso: ISO-8859 text
smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ ./convert.sh dosya1-iso
Bu bir dosya. Herşey yolunda
Dönüştürmek isteğiniz karakter kodlamasının numarasını girin :
——————————————–
1 : ISO_8859-9′den UTF-8′e
2 : UTF-8′den ISO_8859-9′e
1
dosya1-iso (ISO_8859-9) dosyası dosya1-iso-utf (UTF-  olarak kaydedildi
smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ file dosya1-iso-utf
dosya1-iso-utf: UTF-8 Unicode text
smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ cat dosya1
ışçöğü
smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ cat dosya1-iso
������
smacker@tux ~/Temporary/temp/Convmv Scriptim $ cat dosya1-iso-utf
ışçöğü

Kabukta UTF kullandığım için ISO olan dosyanın içeriği bozuk görülüyor. Zaten olay da burada

Geçtiğimiz yıl Lapis ekibiyle beraber e-Lapis dergisini tekrar çıkarma kararı almıştık. Sonraları iptal edilen proje dahilinde yazdığım 3~5 satır yazı boşa gitmesin istedim. Konu başlığım Gentoo Linux, Portage ve Araçları şeklinde idi. Yazıyı tamamlamadım fakat olan kısmı da işe yarar sanırım. Birilerinin ilgisini çeksin yeter. Bu arada yazı geçen sene yazıldığı için bir takım değişiklikler söz konusu olmuş olabilir. Kontrol etmedim. 2. ya da 3. bölümü gelir mi onu da şu anda kestirmek zor

Gentoo Linux:

Gentoo Linux; alışılmışın dışına çıkan ve hız sınırlarını zorlayan bir dağıtım. Elbette getirdiği bir çok yeniliğin bunda katkısı azımsanmayacak derecede. Gelişmiş paket sistemi Portage sayesinde yüzlerce Linux Dağıtımı arasından sıyrılıp kendine özel bir yer edinmiş bir dağıtım Gentoo. Her ne kadar (binary) ikili paket kullanma imkanı sunsa da, bu yöntem gerek yeni kullanıcılar gerekse de uzman kullanıcılar tarafından pek tercih edilmez. Gentoo Linux’un gücü, kodun işlemciye göre optimize edilebilmesinden gelir. Bu yüzden ikili paket kullanmak yerine programların kaynak koddan derlenmesi kullanıcılar tarafından tercih edilir. Portage; optimizasyon işlemini de, kullanıcı tarafından ayarlanacak birkaç parametre ile kolayca halledebilmektedir. Paket sisteminin kullanışlılığı ile kullanıcıları kendine bağlayan Gentoo’yu ve gelişmiş paket yönetim sistemi Portage’ı daha yakından tanıyalım.

Portage ve Özellikleri:

Portage, Gentoo Linux’un kalbidir. Tüm yazılım yönetim işlemini tek başına yürütür. Kurulacak yazılımların bağımlılıkları Portage tarafından kontrol edilir. Bulunan bağımlılıklar çözümlenir ve istenen yazılım bağımlılıklarla beraber indirilir, açılır, ön tanımlı optimizasyonlara göre derlenir, çalıştırılabilir dosyalar ve kütüphaneler sistemde gerekli yerlere gönderilir ve kullanıcıya çalışan bir yazılım sunulur. Portage ağacı hal-i hazırda 11000′in üzerine yazılım sunmaktadır. Bu yazılımlar ebuild tanımlama dosyaları ile sunulmakta ve kaynak kodlar dünya üzerinde yüzlerce sunucuda barındırılmaktadır. (Örneğin ülkemizde Ankara Üniversitesi Sunucuları). Portage ağacına ek olarak yerel makine üzerinde ya da internette ayrı sunucular üzerindeki Portage ağaçları da dahil edilerek çok daha fazla pakete ulaşmak mümkündür.

Portage Avantajları/Dezavantajları:

Portage için “paket yönetim sistemleri arasında en gelişmiş olanı” demek sanırım yanlış olmaz. Bu tanımlamayı haketmesini sağlayan en büyük özelliklerinden biri de USE Flag’ler. Elle derleme işlemi sırasında –with , –enable , –without gibi parametrelerle belirlenen ve belli bir standardı olmadığı ya da INSTALL dosyalarında gerekli açıklama bulunmadığı için kullanılması zorlaşan özellikler, USE Flag’ler ile birer çocuk oyuncağı haline gelmiştir. Portage’ın hayati önem taşıyan yapılandırma dosyası make.conf içinde tüm sistem için genel-geçer USE Flag ayarlaması yapılabileceği gibi, package.use içerisinde pakete özel tanımlama da yapılabilir. Sanırım güzellikleri saymakla bitmeyecek Bu yüzden en iyisi örnekler üzerinde görmek. Fakat önce dezavantaj kategorisine girebilecek bir maddeye de değinelim. Tahmin edebileceğiniz gibi kaynak koddan derlemenin uzun sürmesi en büyük sorun. Aslında sonuçta elde ettiğiniz stabil ve hızlı yazılımlar bu dezavantajı fazlasıyla tolere ediyor. Bir çeşit gül-diken meselesi. Gentoo’yu o kadar seviyoruz ki derleme süresi hiç de uzun gelmiyor artık. KDE, Gnome, Openoffice gibi çok büyük projelere ait paketlerin derlenmesi elbetteki uzun sürüyor fakat masaüstü kullanımına yönelik programların ortalama 5 dakikalık derleme süresi (download dahil) öyle çok göz korkutacak bir süre değil. Bir de işin içine deltup gibi araçlar girince download süresini %90′lar mertebesinde kısaltmak da mümkün oluyor. Bu durumda kalan süreyi varın siz düşünün.

Temel portage kullanımı:

Yazılımların ebuild denen dosyalar ile tanımlandığını söylemiştik. Bu dosyalar içerisinde yazılımın lisans tipi, kaynak kodun indirileceği URL, bağımlılıklar, kurulum sırasında izlenecek yol, kurulum sonrasında yapılacak ayarlar, derleme ve kurulum sırasında kullanıcıya gösterilecek bilgilendirme mesajları ve yazılımın kullanabileceği özelliklere ait USE Flag’ler gibi tanımlamalar mevcuttur. Yalnızca metin dosyası olduğu için ortalama boyutları birkaç yüz bayt civarındadır.

Örnek bir ebuild dosyası:

inherit kde
DESCRIPTION=”A quake-style terminal emulator based on KDE konsole technology” HOMEPAGE=”http://extragear.kde.org/apps/yakuake/” SRC_URI=”http://www.kde-apps.org/content/files/29153-${P}.tar.bz2″
LICENSE=”GPL-2″
SLOT=”0″ KEYWORDS=”amd64 ppc ppc64 x86″ IUSE=”"
DEPEND=”|| ( kde-base/konsole kde-base/kdebase )”
need-kde 3.3

Programların kurulumunda en güçlü Portage aracı olan Emerge kullanılır. Emerge parametrelerini örnekler üzerinde görelim.

emerge -s firefox

Portage veritabanında, isminde firefox geçen paketleri arar ve bir liste halinde sunar.

emerge -S firefox

Portage veritabanında, açıklamasında firefox geçen paketleri arar ve bir liste halinde sunar.

Portage veritabanında çok daha hızlı arama için kullanabileceğimiz eix aracını daha sonra işleyeceğiz.

emerge mozilla-firefox

Mozilla-firefox paketini tüm bağımlılıkları ile birlikte derler ve kurar.

emerge -a mozilla-firefox

Mozilla-firefox paketinin beraberinde kurulacak bağımlılıkların bir listesini verir ve derlemeye geçmek için onay bekler.

emerge -av mozilla-firefox

Mozilla-firefox paketinin beraberinde kurulacak bağımlılıkların ayrıntılı bir listesini verir. Bu listede yazılımların hangi USE Flag’lere sahip olduğu, hangilerinin aktif olduğu, hangilerinin olmadığı görülebilir.

emerge -p mozilla-firefox

Mozilla-firefox ve beraberinde kurulacak bağımlılıkların bir listesini verir. Kuruluma geçmez.

emerge -pv mozilla-firefox

Mozilla-firefox ve beraberinde kurulacak bağımlılıkların ayrıntılı (USE Flag içeren) bir listesini verir. Kuruluma geçmez.

emerge -sync

Portage veritabanını belirlenen yansıdan günceller. Portage bu sayede yeni çıkan ya da güncellenen yazılımlardan haberdar olur.

emerge -u mozilla-firefox

Mozilla-firefox paketini ve eğer varsa gerekli bağımlıkları üst sürüme günceller.

emerge -C mozilla-firefox

Mozilla-firefox paketini sistemden kaldırır.

emerge -auv system

Gentoo Base System paketlerinden güncelleme gerekenleri üst sürümlere yükseltir.

emerge -auv world

Sisteme kurulu tüm paketleri tarayarak yeni sürümü olanları günceller.

Son iki komut sayesinde sistem devamlı güncel tutulur. Kullanılan yazılımlar her zaman kararlı ve günceldir. Ayrıca programların internet sitelerini takip edip yenilerinin çıkıp çıkmadığına bakılmaksızın sistem güncellenebilir.

Tüm komutlarda -a parametresinin eklenmesi yapılacak işlemin son kez gözden geçirilmesine olanak sağladığından yararlı olacaktır.

Diğer birçok emerge parametresi için manual sayfasına bakılabilir.

man emerge

Bunun dışında resmi gentoo geliştiricileri tarafından oluşturulmamış fakat eksikliği hissedildiği için sonradan oluşturulan ebuild dosyalarının sisteme kurulumu için iki yol izlenebilir.

İlki, yerelde oluşturulmuş bulunan overlay dizininde ilgili kategori altında oluşturulmuş olan program klasörü içerisine koyulmuş olan ebuild dosyasının aşağıdaki biçimde kurulmasıdır.

cd /usr/local/portage-overlay/kategori
ebuild yeni_program.ebuild digest
emerge yeni_program

İkinci yöntem digest işlemini otomatik olarak gerçekleştirdiği için biraz daha pratik bir yoldur.

emerge -av -digest yeni_program

USE Flags:

Portage’ı Portage yapan en önemli özelliklerden birine geldi sıra. USE bayrakları! Ne işe yararlar, nasıl kullanılırlar, kullanım kolaylıkları nelerdir? Kısaca değinelim;

USE bayrakları programın kaynak koddan derlenmesi sırasında eklenip çıkarılabilecek özellikleri ayarlayan bir nev-i değişkendir. Değerinin pozitif olması ilgili özelliğin koda dahil edileceği ve programla birlikte kullanılabileceği anlamına gelir. Negatif değerde olması ise programın ilgili özellik olmadan derleneceğini belirtir. Negatif değer atanarak çıkarılan özellikler programın ikili (binary) ve kütüphane (library) dosyalarının boyutunun daha küçük olmasını, hafızaya yüklenme sürelerinin kısalmasını ve hafızada kapladığı alanın daha küçük olmasını sağlar.

USE bayrakları derleme işlemi sırasında kullanılarak sonuca etki ettiğinden sonradan etkinleştirilemezler. Değiştirilmek istenen bir özellik olduğunda kaynak kod istenen tüm özelliklerle beraber baştan derlenmelidir. Her ne kadar bir dezavantaj gibi görünse de sonuçta derlenen binary’nin hızı boyutuna doğrudan bağlı olduğundan oldukça yararlıdır.

USE bayraklarının kullanımı ile verilebilecek en güzel örnek İnternette birçok adreste görebileceğiniz nescafe örneğidir.

Şöyle ki ;

USE=”süt şeker -krema” emerge nescafe

Sanırım herhangi bir açıklamaya gerek bırakmayacak şekilde açık ve basit

Peki şu an elimizdeki teorik bilgiyi pratik bilgiye nasıl dönüştürebiliriz?

Nescafe için hangi USE bayraklarının tanımlı olduğunu bilmemiz ve buna göre komut vermemiz gereklidir. Yani nescafe için “süt” USE bayrağı tanımlı değilse bizim parametre olarak “süt” tanımlamamız nescafeyi sütlü yapmayacaktır. Bu durumda program için tanımlı USE bayraklarıyla beraber özelliklerini görebileceğimiz, önceki başlıkta bahsi geçen;

emerge -pv paket-adı

komutunu kullanmamız yeterlidir.

Gelişmiş Araçlar:

Buraya kadar anlatılan özellikler Portage’ın her normal kullanıcı tarafında bilinen, günlük hayatta kullanılan ve sevilen özellikleriydi. Artık biraz daha profesyonelleşme zamanı geldi. Portage’ı daha verimli ve hızlı nasıl kullanabileceğimizi aramaya başlayalım.

Öncelikli görevimiz Gentoo kullanıcılarının ve geliştiricilerinin en büyük yardımcılarından olan gelişmiş Gentoo Araçlarını edinmek olacak. Bu araçlar Portage’da toplu halde gentoolkit paketi içinde geliyor. Sistemimize kurmak için bildiğimiz üzere ;

emerge -av gentoolkit

komutunu veriyoruz. Derleme işlemi makinenin hızına bağlı olarak 3 saniye ile 1 dakika arasında değişiklik gösterebilir. Artık program yönetimi için elimizde paha biçilmez araçlarımız var. Gentoolkit paketi ile sistemimize kurulan araçlar şunlar;

equery , eclean , eread , euse , glsa-check , revdep-rebuild

Şimdi nasıl kullanabileceğimize değinelim.

Equery

Equery, epm’nin yerini alan çok güçlü bir araç.

equery –help

komutu ile gerekli parametreleri görülebilir. Detayları hep birlikte örneklerle beraber görelim.

Sistemde bulunan bir dosyanın hangi paket tarafından kurulduğunu bulmak istersek vereceğimiz komut ;

equery belongs /usr/bin/googleearth
[ Searching for file(s) /usr/bin/googleearth in *... ]
x11-misc/googleearth-4_beta (/usr/bin/googleearth)

Görüldüğü üzere “/usr/bin/googleearth” dosyası “x11-misc/googleearth-4_beta” paketi tarafından kurulmuş. Komuta -e parametresi verilerek aranan paket bulunduğunda aramanın kesilmesi ve diğer paketlerin taranmaması sağlanabilir.

Sisteme kurulan bir paketin yerleştirdiği dosyalara bütünlük kontrolü yapılmak istendiğinde vereceğimiz komut;

equery check amarok
[ Checking media-sound/amarok-1.4.3-r1 ]
* 696 out of 696 files good

“check” parametresi dosyaların bütünlük kontrolünü md5 kullanarak yapar. Dosyalar için md5 toplamları derleme sırasında oluşturulur ve saklanır. Bu sayede sistemde herhangi bir acil durumda (elektrik kesilmesi , bad sector oluşması) dosyaların hasar görüp görmediği öğrenilebilir. Yöntemin eksik yanı ise kurulumda oluşturulan md5 toplamlarının kurulum sonrasında değişikliğe uğrayan dosyaları dikkate alamamasıdır. Yani programla beraber kurulan bir yapılandırma dosyası üzerinde herhangi bir değişiklik yapıldığında md5 karşılaştırması doğru sonuç vermeyeceğinden dosya hatalı olarak bildirilecektir. Bu aşamada kontrol kullanıcıdadır. İyi bir Gentoo kullanıcısı ve sistem yöneticisi için herhangi bir sorun teşkil etmemektedir.

Sistemde kullanılmayan programlar bulundurmak pek istenilen bir durum değildir. Bu nedenle bu tür programları bularak sistemden kaldırmak performansımızı etkileyecektir. Peki bir programın kullanılıp kullanılmadığını nereden ve nasıl anlayabiliriz.

Sistemden kaldırmak istediğimiz programı bizzat kullanmıyor olabiliriz, fakat bu her zaman o programın gereksiz olduğu anlamına gelmez. Diğer programlar arasından biri veya birkaçı bu pakete bağımlı olabilir. Kaldırılması durumunda bahsi geçen diğer programların da çalışmasını etkileyecektir. Bu yüzden bir programı kaldırmadan önce ona bağımlı başka programlar olup olmadığını öğrenmek için ;

equery depends pygtk
[ Searching for packages depending on pygtk... ]
app-emulation/cedega-6.0.2 (>=dev-python/pygtk-2.6)
app-portage/porthole-0.5.0 (>=dev-python/pygtk-2.4.0)
dev-python/gnome-python-2.16.2 (>=dev-python/pygtk-2.10.3)
dev-python/gnome-python-extras-2.14.0-r1 (>=dev-python/pygtk-2.4)
dev-python/gst-python-0.10.5 (>=dev-python/pygtk-2.6.3)
dev-python/notify-python-0.1.1 (>=dev-python/pygtk-2.4.0)
dev-util/git-1.5.2.5 (gtk? >=dev-python/pygtk-2.
dev-util/glade-3.2.2 (!alpha & python? >=dev-python/pygtk-2.10.0)
gnome-base/gnome-menus-2.18.3-r1 (python? dev-python/pygtk)
gnome-extra/libgsf-1.14.3 (python? >=dev-python/pygtk-2.
media-gfx/gimp-2.2.17 (python? >=dev-python/pygtk-2)
net-dns/avahi-0.6.19-r2 (python & gtk? >=dev-python/pygtk-2)
net-p2p/deluge-0.5.7 (>=dev-python/pygtk-2)
x11-apps/ccsm-9999 (>=dev-python/pygtk-2.10)
x11-apps/fusion-icon-9999 (gtk? >=dev-python/pygtk-2.10)
x11-libs/vte-0.16.8 (python? >=dev-python/pygtk-2.4)

Buradan anlaşılabileceği gibi pygtk paketini kaldırmak listede verilen programların çalışmamasına neden olacaktır.

equery depends amarok
[ Searching for packages depending on amarok... ]

Şimdiki örnekte ise amarok paketine bağımlı hiçbir program listelenmedi. Eğer amarok kullanmadığımız bir program ise ( ki öyle olmamasını öneririm) sistemden kaldırmamız herhangi bir soruna yol açmayacaktır. (Müzik dinleyecek daha iyi bir program bulamamak dışında)

“depends” parametresi ile sorguladığımız pakete bağımlı diğer paketleri listelemiştik. Peki sorguladığımız paketin bağımlı olduğu paketleri nasıl listeleyebiliriz. Bunun için gerekli parametre ise “depgraph”

equery depgraph nano
[ Searching for packages matching nano... ]
* dependency graph for app-editors/nano-1.3.12-r1
`– app-editors/nano-1.3.12-r1 `– sys-libs/ncurses-5.5-r2 `– sys-libs/gpm-1.20.1-r5 [ gpm ] `– sys-devel/gettext-0.14.5 [ nls ] `– virtual/libiconv-0 (virtual/libiconv) `– sys-libs/slang-1.4.9-r2 [ !ncurses slang ]
[ app-editors/nano-1.3.12-r1 stats: packages (6), max depth (2) ]

Yanlarında köşeli parantez içinde USE bayrakları belirtilen bağımlıklar yalnızca o USE bayrağı kullanılarak derleme yapılacağında geçerli olacaktır. Bu örnek için geçerli tüm USE bayraklarının pasif yapıldığını var sayarsak nano için gerekli bağımlılık yalnızca ncurses olarak görülebilir. İlave olarak verilecek her USE bayrağı yanında bir de bağımlılık getirecektir. Yine örnek için konuşacak olursak ; ncurses, nano için bir doğrudan bağımlılıktır. Fakat gpm ncurses paketinin bağımlılığıdır ve nano’yu dolaylı olarak ilgilendirir. Bu yüzden gpm, nano için bir dolaylı bağımlıktır.

Daha önce “belongs” parametresi ile bir dosyanın hangi paket tarafından kurulduğunu bulabilmiştik. Şimdi ise bunun tam tersini yapalım ve bir paketin sisteme kurduğu dosyaları bulalım. Bunun için parametremiz “files”

equery files netscape-flash
[ Searching for packages matching netscape-flash... ]
* Contents of net-www/netscape-flash-9.0.48.0-r1:
/opt
/opt/netscape
/opt/netscape/plugins
/opt/netscape/plugins/libflashplayer.so
/usr
/usr/lib
/usr/lib/nsbrowser
/usr/lib/nsbrowser/plugins
/usr/lib/nsbrowser/plugins/libflashplayer.so -> /opt/netscape/plugins/libflashplayer.so
/usr/share
/usr/share/doc
/usr/share/doc/netscape-flash-9.0.48.0-r1
/usr/share/doc/netscape-flash-9.0.48.0-r1/README.bz2
/usr/share/doc/netscape-flash-9.0.48.0-r1/readme.txt.bz2

Daha önce bir paketin hangi USE bayraklarını desteklediğini ve hangilerinin aktif olduğunu

emerge -pv paket_adi

komutuyla görebileceğimize değinmiştik. Yine tersten gidecek olursak bir USE bayrağını destekleyen paketleri bulmak istersek bu kez parametremiz “hasuse”

equery hasuse nsplugin
[ Searching for USE flag nsplugin in all categories among: ]
* installed packages
[I--] [ ] app-text/djvu-3.5.19 (0)
[I--] [ -] app-text/acroread-7.0.9-r1 (0)
[I--] [ ] dev-java/sun-jdk-1.4.2.16 (1.4)
[I--] [ ] dev-java/sun-jdk-1.5.0.13 (1.5)
[I--] [ ~] dev-java/sun-jdk-1.6.0.03 (1.6)
[I--] [ -] media-video/realplayer-10.0.9 (0)

Yeri gelmişken listelenen paketlerin isimlerinden önce gelen köşeli parantezlerin anlamından da bahsedelim.

I , Paket kurulu
P , Portage
O , Overlay
~ , Tanımlı bir anahtar kelime (keyword) ile kurulu
- , Tanımlı bir mimari (arch) için kurulu
M , Paket maskelenmiş

Listedeki paketlerin sonunda parantez içerisinde verilen sayılar ise Portage’ın bir başka güzel özelliğinden haberdar olmamızı sağlıyor. Bu sayılar; söz konusu paketin hangi slot’unun kurulu olduğunu gösteriyor.

Equery ile Portage veritabanında arama yapmak için gerekli olan parametremiz “list”

equery list gtk+
[ Searching for package 'gtk+' in all categories among: ]
* installed packages
[I--] [ ] x11-libs/gtk+-1.2.10-r12 (1)
[I--] [ ] x11-libs/gtk+-2.12.1-r2 (2)
[I--] [ ] x11-libs/gtk+extra-2.1.1 (0)

Bu örnek üzerinden giderek slot yapısına biraz daha detaylı değinelim. Slot; bir programın birden fazla sürümünün aynı anda sisteme kurularak etkin bir biçimde kullanılabilmesini sağlar. Örneğe bakacak olursak, gtk+ kütüphanesinin hem 1.x hem de 2.x sürümlerinin aynı anda sisteme kurulu olduklarını görebiliriz. Mantıken 1.x sürümü kurulu olduğu sırada

emerge -ua gtk+

komutu ile gtk+ paketini güncellemek istediğimde sürümün 2.x’e yükseltilmesi gerekliydi. İşte slot burada devreye giriyor. Dikkat edilirse listedeki paketlerin sonlarında parantez içinde verilen slot numaraları farklı. Bu da bizim; aynı programın farklı slotlardan farklı sürümlerini aynı anda sistemimizde bulundurabileceğimiz anlamını taşıyor. Kurulu sürümlerden biri güncellendiğinde kendi slotundaki en üst sürüme güncellenir ve diğer slottaki sürüm bundan etkilenmez. Bu özellik sistemle ilgili hayati önem taşıyan uygulamalarda daha da öne çıkmaktadır. Örneğin bir program geliştirici için yazdığı kodun farklı derleyicilerde vereceği tepki ve performansı bilmek önemlidir. Bu yüzden dünya üzerinde en çok kullanılan C/C++ derleyicisi ve aynı zamanda Gentoo’nun bel kemiği sayılabilecek gcc’nin farklı sürümlerinin sistemde aynı anda kurulu ve etkin olması istenebilir. Böylelikle programcı, yazdığı kodu derleyicinin farklı sürümlerinde test etme imkanına kavuşur. Masaüstü kullanıcı açısından bakarsak, slot’un getirdiği faydalardan biri de geriye tam uyumluluk olarak gösterilebilir. Son örneğe tekrar bakarsak gtk+’ın 1.x ve 2.x sürümlerinin sistemde kurulu olduğunu ve bu kütüphanenin eski (1.x) sürümüne bağımlı programların da sistemimizde sorunsuz bir şekilde çalışacağını görebiliriz.

“list” parametresini biraz daha detaylandıralım. Örnekte görüldüğü gibi bu parametre ile yalnızca sistemde kurulu paketler listelendi. Kurulu olmayan fakat veritabanında mevcut paketleri görebilmek için bazı ek parametreler tanımlamalıyız. Bunlar, önceden bahsettiğimiz p (Portage) ve o (Overlay) parametreleri.

 

equery list -p mozilla-firefox
[ Searching for package 'mozilla-firefox' in all categories among: ]
* installed packages
[I--] [ -] www-client/mozilla-firefox-bin-2.0.0.9 (0)
* Portage tree (/usr/portage)
[-P-] [M ] www-client/mozilla-firefox-2.0.0.2 (0)
[-P-] [M ] www-client/mozilla-firefox-2.0.0.6 (0)
[-P-] [M ] www-client/mozilla-firefox-2.0.0.9 (0)
[-P-] [M~] www-client/mozilla-firefox-bin-3.0_beta1 (0)

-p parametresi ile Portage veritabanında bulunan mozilla-firefox sürümleri listelenmiş oldu. Köşeli parantezlere bakacak olursak, [-P-] şeklinde bir çıktı görüyoruz. Bu sürümün kurulu olmadığını fakat Portage veritabanında bulunduğunu gösterir. [M~] ise paketin maskelenmiş olduğunu ve normal yollarla kurulamayacağını gösterir. Bir paketin maskelenmesi, sistem açısından kararsız olduğunu gösterir ve Gentoo geliştiricileri tarafından belirlenir. Bu yüzden maskenin kaldırılmaması tavsiye edilir. Fakat yine de maskelenmiş bir paket kurulmak isteniyorsa bu durumda izlenecek yol yazının ilerleyen kısımlarında anlatılacaktır. Dikkati çeken bir diğer nokta da satır sonlarındaki parantezler. Tamamının (0) olması, listedeki tüm sürümlerin aynı slotta olduğunu ve birinin sisteme kurulmasının diğerini otomatikman kaldıracağını gösterir.

-p parametresine ek olarak verilebilecek diğer parametre ise -o parametresi. Portage, Resmi Gentoo Portage veritabanından farklı olarak kendi isteğimize göre oluşturabileceğimiz bir dizini de ebuild deposu olarak tanımlayabilir. Bunun için make.conf dosyası içine

PORTDIR_OVERLAY=”/usr/local/portage”

şeklinde isteğe bağlı bir dizin tanımlanarak Portage’ın bu dizini de depo olarak kullanması sağlanabilir. “list” parametresi ile arama yapıldığında overlay dizinindeki programlar görüntülenmez. Bu yüzden diğer parametre olan -o parametresi kullanılır.

 

equery list -o -p lastfmsubmitd
[ Searching for package 'lastfmsubmitd' in all categories among: ]
* installed packages
* Portage tree (/usr/portage)
* overlay tree (/usr/portage/local/layman/gentopia /usr/portage/local/layman/zugaina /usr/portage/local/layman/vmware /usr/portage/local/layman/xeffects /usr/portage/local/layman/sunrise /usr/portage/local/layman/webapps-experimental /usr/portage/local/layman/pro-audio /usr/portage/local/layman/gnome-experimental /usr/portage/local/layman/berkano /usr/portage/local/layman/science /usr/portage/local/layman/lapis /usr/portage/local/layman/voip /usr/portage/local/layman/catalystframework /usr/local/portage)
[--O] [ ] media-sound/lastfmsubmitd-0.30 (0)

Kurulu paketin sistemde ne kadar yer işgal ettiğini bilmek istersek sıradan yöntemlerle sonuca ulaşmamız pek de olası değildir. Çünkü programın pek çok farklı dosyası sistemde farklı dizinler altında bulunur ve hangi dosyaların istenen paketle birlikte kurulduğunun bulunması ve ayrı ayrı toplanması çok zahmetli bir işlem olacaktır. Neyse ki equery aracılığı ile bu bilgiyi de edinebiliriz. Bunun için “size” parametresini kullanmalıyız.

 

equery size mozilla-firefox
[ Searching for packages matching mozilla-firefox... ]
* size of www-client/mozilla-firefox-bin-2.0.0.9
Total files : 242
Total size : 25230.16 KiB

Daha önce bir paketin hangi USE bayraklarını desteklediğinin ya da bir USE bayrağını hangi paketlerin kullanabildiğinin nasıl bulunabileceğini gördük. Peki sistemde hal-i hazırda kurulu bir paketin hangi USE bayrakları kullanılarak derlendiğini nasıl bulabiliriz. Yeni parametremizin adı “uses”

 

equery uses nero
[ Searching for packages matching nero... ]
[ Colour Code : set unset ]
[ Legend : Left column (U) - USE flags from make.conf ]
[ : Right column (I) - USE flags packages was installed with ]
[ Found these USE variables for app-cdr/nero-2.1.0.3 ]
U I
+ + mp3 : Add support for reading mp3 files
+ + ogg : Adds support for the Ogg container format (commonly used by Vorbis, Theora and flac)
- - shorten : Adds support for the shorten audio compressor
+ + sox : Adds support for Sound eXchange (SoX)
+ + vorbis : Adds support for the OggVorbis audio codec

Çıktıdan elde edebileceğimiz veriler iki sütunda toplanmış durumdadır. Bunlar U ve I sütunları. U sütunu make.conf dosyasında belirtilen USE bayrağı ayarını belirtir. + ise o USE bayrağı make.conf dosyasında aktif olarak atanmış demektir. İkinci sütun olan I sütunu ise programın sistemde kurulu sürümünün hangi USE bayrakları etkin olarak derlendiğini gösterir. U ve I sütunları arasında farklılık varsa, paketin derlenmesinden sonra make.conf’da değişiklik yapıldığını ya da paketin derlenmesi sırasında geçici olarak USE bayrağı tanımlandığını gösterir. Paket kurulumu sırasında emerge komutundan önce USE=”bayrak” şeklinde USE bayrağı tanımlanabilir. Fakat bu yöntem etkin bir kullanım biçimi değildir. Çünkü sistem güncellenmesi sırasında make.conf’da yapılan ayarlar geçerli olacaktır. Bu durumda derleme sırasında elle yapıla değişiklik etkinliğini kaybedecek ve genel sistem ayarları geçerli olacaktır. USE bayrağı sistem genelinde değil de pakete özel tanımlanmak istenirse /etc/portage/package.use dosyasında tanımlanabilir. Bu yöntem sistemin kararlılığı ve program yönetimi açısından daha sağlıklıdır.

Equery ile ilgili inceleyeceğimiz son parametre “which” parametresi. Which , paketin kurulması sırasında kullanılan ebuild dosyasını gösterir.

equery which amarok
/usr/portage/media-sound/amarok/amarok-1.4.7-r2.ebuild

Böylelikle gentoolkit araçlarından en kapsamlı ve yararlı olanını incelemiş olduk. Equery aracı ile paketler üzerinde tam kontrol sahibi olabilirsiniz.

Başlık garip ama sanırım “cuk” oturuyor. Biraz canım sıkkın bu aralar. Ne yapayım diye düşünürken daha önceleri bu çeşit sıkıntılı zamanlarımda vakit öldürmek için yaptığım birkaç şeyi buraya taşımaya karar verdim.

Tamam, biliyorum saçma. Ama dedim ya canım sıkkın.

İlki duvar saatim. Artık çoğumuzun evinde işlevsiz olan baca deliğini değerlendirdim. Tam da yatağımın karşısında ve sabah uyandığımda gördüğüm ilk yerde olduğu için kullanışlı oldu. Bundan önceki saatimi de kendim yapmıştım. Onda da rakam kullanmıyordum. O yüzden bir eksiklik hissetmedim.

Bahsi geçmişken şu da önceki duvar saatim;

Bir diğer sanat ötesi çalışmam ise aydınlatmam. Yapı markette satılan ağaç görünümlü polyester dekorasyon malzemesi ve urganla hazırlayıp içine de 2 adet 9 watt’lık tasarruflu ampul koyarak gerçekledim bunu da. Anlatımdan çok karizma bişeymiş hissi vermiş olabilir. Hiç de değil Şöyle birşey;

Sırada sıkıntının duvarımdaki yansıması var. Bildiğimiz yapışkanlı kaplama kağıdına sprey boya ile girişmem sonucu elde ettiğim karelerden oluşturduğum dama tahtası benzeri desen. Aslında işe ilk giriştiğimde tavan dahil tüm duvarları kaplamayı düşündüm fakat yine tembelliğime yenik düştüm.

Biraz da eskilerden örneklerim var sırada. Yaklaşık 9~10 yıl önce aldığım ilk bilgisayarımın artık olmayan kasası üzerinde gerçekleştirdiğim acımasız operasyonların sonuçları geliyor şimdi de.

Aslında çok ama çok daha korkunç olan fotoğrafı buraya koymayacağım. Türkiye buna hazır değil. Sadece birazcık bahsedebilirim. Zavallı kasa; normalde önü olan kısmı yanı, normalde yanı olan kısmı da önü olacak şekilde tarafımdan epeyce zorlanmıştı. Bu cümleden birşey anlayabilene helal olsun. Kısacası kasanın yanını, önü yaptım efendim. Cd ve disket sürücüleri, hard disc, power supply, fanlar ve butonlar artık yana (yani benim için yeni ön kısma) bakıyordu. Bu görüntüyü içi kaldıramayıp fenalaşanlar olabileceği için koymaktan vazgeçtim. Tabi hal böyle olunca boşa çıkan kasa kapağını da değerlendirmek gerekti. O sıralar (sanırım) yeni çıkmış olan “Bir” albümünün logosunu yine sprey vasıtasıyla aktarıverdim kasa kapağına. O da şu şekilde efendim,

Yine eskilerden, artık olmayan bir esintide sıra. Zamanında (Metallica dinlediğimiz zamanlar) duvarımıza yine sprey boya marifetiyle işlediğimiz logo. Kusursuz değil, ilk zamanlarımız tabi. Boya biraz dağılmış

Ne zaman yaptığımı hatırlamadığım ama epey uğraştığımı çok iyi hatırladığım bir diğer çalışma da, başlangıça bu kadar büyük olmasını beklemediğim tablomsu. Yapımında, yukarıda bahsi geçen kaplama kağıtlarından kullanmıştım. Sepultura logosunu printerdan çıkardıktan sonra A4′leri birleştirip kemik parçalarının kalıplarını çıkardım ilk önce. Ardından bu kalıpları kullanarak aynı ölçülerde kaplama kağıtlarını hazırladım. Bulmak için epeyce yol katedip, marangozların garip bakışları altında ezildiğim, üzeri pütürlü beyaz renkli sunta malzeme üzerine itina ile yapıştırdıktan sonra bu yola beraber baş koyduğum ve her projemde yanımda olan sprey boya ile tekrar giriştim işe. Kuruduktan sonra kaplama kağıtlarını çıkardığım zamanki sonuç ise şu şekilde;

Şu anda dolabımın arkasında duruyor. Atsan atılmaz, satsan satılmaz. O kadar emek vermişim. Ne bileyim, belki de bir Sepultura hayranına falan hediye ederim. Zaten benim bir hayranlığım yok kendilerine. Logo hoşuma gittiği için yaptım. Amca~teyze tayfası önce ne olduğunu anlayamayıp, S harfi olduğunu söylememle beni “satanik” olarak epeyce itham etmişlerdir bunun sayesinde. Olsun, kuşaklarımız uymuyor, ve ne yazık ki biz elimizden geleni yapmamıza rağmen onlar nedense orta yola biraz olsun yaklaşmaya karşı çıkıyorlar.

Şimdilik hatırlayabildiklerim ve de elimde belgeleri olan “sıkıntılı zaman esintilerim” bunlar. Yapım ve yayımda emeği geçen kendime ve fahiş sprey boya fiyatlarıyla yanımda olan Marshall’a teşekkürler. Oh rahatladım biraz.